ஈரானின் வரலாறு என்பது சுமார் 10,000 ஆண்டுகளுக்கு முந்தைய ஆழமான வேர்களைக் கொண்டது. வெறும் 200 அல்லது 500 ஆண்டு கால வரலாற்றைக் கொண்ட நாடல்ல இது; பல சக்திவாய்ந்த பேரரசுகளின் எழுச்சியையும் வீழ்ச்சியையும் நேரில் பார்த்த ஒரு தொன்மையான தேசம். இதன் வரலாற்றை இஸ்லாமியத்திற்கு முந்தைய காலம், இஸ்லாமிய யுகம் மற்றும் நவீன யுகம் என மூன்றாகப் பிரிக்கலாம். கிமு 550-ல் மகா சைரஸ் நிறுவிய அகாமெனிட் பேரரசுதான் உலகின் முதல் பெரும் வல்லரசாகத் திகழ்ந்தது.

இது ஐரோப்பாவின் பால்கன் முனையில் தொடங்கி இந்தியாவின் சிந்து சமவெளி வரை பரந்து விரிந்திருந்தது. சாலைகள் அமைப்பது மற்றும் உலகின் முதல் தபால் சேவையைத் தொடங்கியது எனப் பல நவீன மாற்றங்களுக்கு வித்திட்டவர்கள் பாரசீகர்களே.

அகாமெனிட் பேரரசைத் தொடர்ந்து பார்த்திய மற்றும் சசானியப் பேரரசுகள் ரோமானியர்களுக்கு பெரும் சவாலாக விளங்கின. கி.பி 7-ஆம் நூற்றாண்டில் அரபுப் படைகளின் வருகைக்குப் பிறகு ஈரானில் இஸ்லாம் பரவியது. இருப்பினும், பாரசீகக் கலாச்சாரம் அழியாமல் இஸ்லாமிய நாகரிகத்துடன் கலந்து அதற்குப் புதிய மெருகூட்டியது.

அறிவியல் அறிஞர் இப்னு சீனா போன்ற மாமேதைகள் ஈரானிய மண்ணில் தோன்றி உலகிற்குப் பங்களித்தனர். 1979-ல் நடைபெற்ற ஈரானியப் புரட்சிக்குப் பிறகு, நவீன ஈரான் ஒரு இஸ்லாமியக் குடியரசாக மாறியது. இன்று நாம் பார்க்கும் ஈரானின் அரசியல் மற்றும் சமூக மாற்றங்கள் அனைத்தும் இந்த நீண்ட நெடிய வரலாற்றுப் பயணத்தின் தொடர்ச்சியே ஆகும்.