வெளிநாட்டுப் பயணம் என்றாலே முதலில் நினைவுக்கு வருவது பாஸ்போர்ட். ஆனால் இந்தியக் குடிமக்களுக்கு ஒரு முக்கியமான விதிவிலக்கு உள்ளது. நேபாளம் மற்றும் பூடான் ஆகிய இரு நாடுகளுக்கும் இந்தியர்கள் செல்லும்போது குறிப்பிட்ட விதிமுறைகளின் கீழ் பாஸ்போர்ட் இல்லாமலும் பயணம் செய்ய முடியும். இருப்பினும், பாஸ்போர்ட் தேவையில்லை என்பதால் எந்த ஆவணமும் தேவையில்லை என்று அர்த்தமல்ல.

நேபாளத்திற்கு செல்லும் இந்தியர்கள் செல்லுபடியாகும் இந்திய பாஸ்போர்ட் அல்லது தேர்தல் ஆணையத்தால் வழங்கப்பட்ட புகைப்படத்துடன் கூடிய அசல் வாக்காளர் அடையாள அட்டையைப் பயன்படுத்தலாம். விமானம் மூலம் பயணம் செய்யும்போது ஆதார் அட்டை, ஓட்டுநர் உரிமம், அட்டை நகல் போன்றவை பயண ஆவணமாக ஏற்றுக்கொள்ளப்படாது என்று இந்தியத் தூதரகம் தெரிவித்துள்ளது.

பூடானுக்கும் இந்தியர்களுக்கு நுழைவு விசா தேவையில்லை. பாஸ்போர்ட் இல்லாமல் செல்ல விரும்புபவர்கள் இந்தியத் தேர்தல் ஆணையத்தால் வழங்கப்பட்ட வாக்காளர் அடையாள அட்டையை பயண ஆவணமாகப் பயன்படுத்தலாம். சிறார்களுக்கு பாஸ்போர்ட் இல்லாவிட்டால் அசல் பிறப்புச் சான்றிதழ் தேவைப்படலாம். பூடானில் நுழைவதற்கான பிற அனுமதிகள் மற்றும் பயண விதிமுறைகளையும் முன்கூட்டியே சரிபார்ப்பது அவசியம்.

இதனால் “பாஸ்போர்ட் தேவையில்லை” என்பது “எந்த அடையாள ஆவணமும் தேவையில்லை” என்பதல்ல என்பதை நினைவில் கொள்ள வேண்டும். மேலும், நேபாளம் மற்றும் பூடானுக்கு மட்டுமே இந்தச் சிறப்பு நடைமுறை பொருந்துகிறது; விசா இல்லாமல் செல்லக்கூடிய மற்ற நாடுகளுக்கு பொதுவாக செல்லுபடியாகும் பாஸ்போர்ட் தேவைப்படும். பயணம் செய்வதற்கு முன்பு சம்பந்தப்பட்ட நாட்டின் சமீபத்திய நுழைவு விதிமுறைகளை சரிபார்ப்பது பாதுகாப்பானது.